Prana- Qi- Mana, czym jest i gdzie jest źródło energii

Prana, Mana, Qi są nazwami energii w kulturach: indyjskiej, polinezyjskiej i chińskiej. Skąd się bierze?

PRANA – słowo z sanskrytu pra-(przed, na zewnątrz) i an(poruszać się, oddychać, żyć). PRANA oznacza energię życia, wibrację życia, tchnienie życia.

W innych kulturach spotykamy nazwy:

Tybet – Lung (niem. Lunge – płuco, ang. Lung – płuco),

Chiny – Qi, a sztuka operowania tą energią to Chi – Tai chi i Chi kung,
Japonia- Qi 
Polinezja – Mana
Indianie -Orenda
Słowianie – Żywie,
Judaizm – Ruah – iskra życia

Prana jest wszechobecnym i przenikającym wszystko życiem. Bez tej wibrującej mocy żadne ciało fizyczne nie stanowiłoby odrębnej całości.
W organizmach żywych prana jest przenikającą, witalną, powszechną siłą wibracji, która płynie w ok 72 000 kanałów zwanych w tradycji chińskiej – meridianami, w tradycji hinduskiej są to nadi, które powiązane ze sobą tworzą sieć, łączącą cząstki materii w jeden organizm i ciało.

Gdy w organizmie jest zbyt mało prany, a kanały są zablokowane, lub nawet pozrywane, wtedy pojawiają się bóle i zaczyna ono chorować. Już w starożytności zaobserwowano, że organizmy mają różną żywotność, że przebywanie z silnymi i żywotnymi osobnikami przynosi ulgę chorym i cierpiącym. 
Ludzie o dużej wrodzonej lub nabytej przez naukę i praktykę – wewnętrznej mocy witalnej potrafią również harmonizować, oczyszczać, mobilizować i rewitalizować osłabione i chore narządy i całe organizmy na wielu poziomach. Prana tworzy zdrowie i pomaga je odzyskać.

W hinduizmie i teozofii powszechna siła życiowa czyli Prana utrzymuje przy życiu wszystkie istoty żywe. Często też jest utożsamiana z oddechem. W tradycji jogicznej Pranayama to kontrola oddechu, którego efektem ma być spokój umysłu i równowaga układu nerwowego. Tradycja hinduska jest niezwykle bogata. To z niej wywodzi się joga czy buddyzm.

Więcej na temat jogi tutaj

Poznaj zasady jogi

Qi jest postrzegane podobnie. To energia życiowa w filozofii chińskiej, której manifestacją są zjawiska i procesy natury. W szczególności energia ta jest silnie związana z siłami życiowymi natury i człowieka.

Chiński ideogram qi składa się ze znaku reprezentującego gotowany ryż oraz znak oznaczającego parę wodną, co wskazuje na podwójną, materialną i niematerialną, naturę qi. Dosłownie pojęcie to oznacza więc „gaz” lub „eter”, ale także „oddech”. W filozofii chińskiej termin ten używany jest na określenie jednocześnie „życiowego tchnienia” i „kosmicznej energii”. Jest to więc chińska odmiana idei fundamentalnej jedności człowieka i wszechświata. „Qi” oznacza także „intencje”, „emocje”, co obrazuje potoczny zwrot „shengqi” – „złościć się„, który oznacza dosł. „rodzić”, albo „wydawać na świat qi”, bowiem zagniewany człowiek nierzadko charakterystycznie dyszy.

Aspekt kosmiczny

W ujęciu kosmicznym, qi jest fundamentalną esencją przedmiotów materialnych. Qi przenika cały Wszechświat, stanowiąc podstawę, z której tworzy się materia. Jako że w filozofii chińskiej kluczowym atrybutem natury jest zmienność, czy też przemiana, pustka cyklicznie zamienia się w formę, a forma w pustkę. Idea ta jest zobrazowana w symbolu 太極圖 (Taiji tu) oznaczającym przemiany yin i yang. Jak pisze neokonfucjanista Zhang Zai:

Kiedy qi gęstnieje, staje się widoczna, wtedy pojawiają się kształty pojedynczych rzeczy. Gdy rozprasza się, przestaje być widoczna, jej kształty znikają. Czy kiedy jest zagęszczona można powiedzieć coś innego niż to, że jest przemijająca? A czy kiedy jest rozproszona można pochopnie stwierdzić, że wtedy nie istnieje?

Jednak w filozofii chińskiej natura qi była przedmiotem nieustających dociekań i debat.

Według tradycyjnej chińskiej medycyny, ciało ludzkie posiada wyznaczone szlaki (meridiany), którymi krąży w nim qi. Harmonijny, stały i łagodny przepływ qi przez meridiany oznacza zdrowie – rozumiane w medycynie chińskiej szeroko: jako zdrowe ciało, jasność umysłu, bogactwo i powodzenie. Natomiast symptomy choroby pojawiają się wtedy, gdy przepływ energii ustaje (co nie znaczy, że ubywa qi, a jedynie, że nie uczestniczy ono w obiegu) lub jest zaburzony.

Medycyna chińska zna wiele sposobów na przywrócenie harmonijnego przepływu qi: zioła, specjalne diety, serie ćwiczeń qigong, usuwające blokady meridianów masaże, czy w końcu korygująca przepływ qi akupunktura.

Ze względu na założenie nierozerwalnej więzi człowieka z Wszechświatem filozofia chińska przyjmuje, że qi otoczenia jest jednym z czynników kształtujących zdrowie człowieka. Próbą zrozumienia tego wpływu i kształtowania go tak, by był korzystny jest feng shui – sztuka aranżacji przestrzeni tak, by z jednej strony zneutralizować niekorzystne wpływy otaczających człowieka form, a z drugiej – by “zaprosić” do tego otoczenia harmonijną qi.

Również tradycyjne sztuki walki, takie jak: taijiquan, kung-fu czy aikido i hapkido dużo uwagi poświęcają kultywowaniu harmonii qi. W systemach tych panuje przekonanie, że właściwą biegłość techniczną i sprawność duchową uzyskuje się właśnie poprzez opanowanie przepływu qi w organizmie ćwiczącego, zaś za tym idzie zdrowie oraz biegłość w walce

Energia życiowa posiada według XIX-wiecznego amerykańskiego homeopaty J.T. Kenta następujące cechy charakterystyczne:

  • jest obecna we wszystkich żywych istotach i pierwiastkach chemicznych
  • sprawia, że organizm żyje
  • utrzymuje materię w całości i harmonii
  • reaguje na zmiany wewnętrzne i zewnętrzne, dążąc do utrzymania wewnętrznej homeostazy oraz homeostazy z otoczeniem zewnętrznym
  • koordynuje żywy organizm na poziomie psychosomatycznym
  • może zamieniać materię w energię i energię w materię
  • może działać porządkująco (zdrowie) lub chaotycznie (choroba)
  • jest inteligentna, tzn. w inteligentny sposób reaguje na zmiany, mając na celu przywrócenie i utrzymanie dynamicznego stanu równowagi pomiędzy układem nerwowym, układ hormonalnym i układem immunologicznym, aby przystosować organizm (umysł i ciało) do nieustannych zmian zachodzących w środowisku wewnętrznym i zewnętrznym

Mana, czyli moc po hawajsku, to cztery aspekty połączone ze sobą:
-bioenergia: pobudzana przez relaks, głębsze oddychanie,
-emocje: pobudzane przez obrazy wewnętrzne i odbiór świata
-przekonania: zaufanie, przekonanie o możliwości zrobienia czegoś, naturalnie wzrasta w miarę rozwoju umiejętności i zakończenia poprzednich zadań
-autorytet: poczucie godności własnej, poczucie łączności z czymś większym.

Duża ilość many to stan porównywalny do zakochania
W ciele objawia się to “ciepłem” “błogością”, inne sensacje są raczej związane z uwalnianiem napięcia mięśniowego oraz psychicznego.
W sferze emocji to stan napięcia emocjonalnego – nie trzeba tłumaczyć, natomiast najlepiej w kwestii tworzenia działa ciepłe radosne uczucie
Siła przekonań – to zdolność spokojnego myślenia na zadany temat.
Autorytet – to zdolność określania “co jest, a czego nie ma” w naszym świecie

Mana może przemieszczać się z przedmiotu w przedmiot, z jednego istnienia w inne, ma właściwość przenikania całej rzeczywistości. Przedmioty i ludzi napełnionych maną otacza się szacunkiem i czcią. Jest ona także rozumiana jako jeden z rodzajów duszy człowieka, niezwiązanej bezpośrednio i na stałe z ciałem.

Ilość mana w danym obiekcie jest zmienna: może jej przybywać lub ubywać, dlatego człowiek może zabiegać o jej pomnożenie w sobie lub ją utracić przez nierozważne postępowanie. Uważano również, że manę można obiektowi odebrać poprzez stosowanie odpowiednich praktyk magicznych. Istniały również sposoby zabezpieczania się przed takimi zabiegami, np. poprzez nadanie obiektowi wtórnej, pozornej nazwy. Duża ilość mana posiadanej przez ludzi (zwłaszcza naczelników plemion, kapłanów) świadczy o ich ponadprzeciętności i domaga się otaczania ich należnym szacunkiem.

Mana zapewnia człowiekowi autorytet i władzę, siłę fizyczną i mądrość, bogactwo, sprawność rąk i umysłu. W celu ochrony przed utratą mana lub jej szkodliwym działaniem stosuje się określone środki magiczne, ujęte w regułach tabu, których naruszenie uważa się za zbrodnię. Mana jest znana również i poza Oceanią. Indonezyjczycy uważają, że siedliskiem many jest głowa lub krew.

Jak widać temat energii jest bardzo istotny w najstarszych cywilizacjach świata. Jak ją zdobyć i gromadzić?

Samo to, że żyjemy oznacza, że mamy podstawowe zapasy Qi. Jednak często czujemy się wyrzuci z energii… Co jest tego powodem?

Najczęstszym powodem braku energii jest utrata kontaktu z własnym wnętrzem. Zabiegani w codzienności, zapominamy zatrzymać się na chwilę, złapać oddech i zapytać siebie jak się czujemy i czego tak na prawdę potrzeba naszemu ciału i duszy. Bardzo ważne są także nasze przekonania, gdy są pozytywne mamy więcej energii życiowej. Sposoby gromadzenia energii:

1. Reagować na swoje myśli. Na myśl negatywna odpowiadać pozytywna.
2. Usuwać napięcia, kiedy powstają, lub kiedy zbyt długo w nas pozostają.
3. Cały czas ćwiczyć koncentracje na tym czego się chce i przełączanie uwagi na “pełną szklankę”
4. Ćwiczyć pozostawanie w chwili obecnej, zaangażowanie w to, co się robi.
5. Wywoływać mile uczucia (w sobie), przekształcać wewnętrzne obrazy i odczucia na jeszcze przyjemniejsze, piękniejsze.
6. Mówić sobie(swojemu ciału, umysłowi światu), co ma się dziać, jak mamy się zachowywać, co odczuwać, co myśleć.
7. Chwalić siebie za najdrobniejsze oznaki postępu. Liczyć błogosławieństwa.

Najprostszym sposobem gromadzenia energii jest po prostu głęboki oddech oraz medytacja. W tym celu możemy sięgnąć po Pranayamę. Dostarczanie tlenu do komórek ciała i pozbywanie się nadmiaru dwutlenku węgla wynikającego z utleniania to główne funkcje oddychania. Oddech pomaga również w zneutralizowaniu temperatury ciała i eliminacji nadmiaru wody. Są dwa rodzaje oddychania: wewnętrzny i zewnętrzny. Proces oddychania, który zachodzi w płucach wraz z transportem tlenu z pęcherzyków płucnych do krwi, jest znany jako oddychanie zewnętrzne, a proces oddychania, który zachodzi w komórkach tkanek, znany jest jako oddychanie wewnętrzne. Teoria długowieczności siddhów dotyczy głównie oddychania wewnętrznego. Sekret długowieczności tkwi w technice przekazywania oddechu do poszczególnych kanałów i ośrodków.

O ilości naszych zasobów energetycznych decyduje też nasza dieta, sen, aktywność fizyczna, a wynikiem tych czynników jest praca naszych hormonów i neuroprzekaźników. To wszystko wpływa nie tylko na nasze samopoczucie… według najnowszych badań, ma również kolosalny wpływ na to które geny i w jaki sposób będą aktywne w naszym ciele.

Więcej na ten temat tutaj

Nutrigenomika dla Ciebie

Autor

ANILA POPŁAWSKA

Źródła:

Anawopaja. Droga duszy. W: Ksemarāja, Varadarāja: Siwasutry czyli sutry Siwy przez czcigodnego Wasuguptę odczytane oraz komentarzami ułożonymi przez Śri Kszemaradżę zwanego też Krysznadasą opatrzone. (tłum.) Anna Rucińska. Wyd. 1. Warszawa: Fundacja Vivaswan, 2015,

http://huna.edu.pl/energia-zyciowa-mana/