Czego potrzebuje Twoja tarczyca?


Zaburzenia pracy tarczycy są obecnie bardzo często spotykaną dolegliwością. 

Wyróżniamy nadczynność i niedoczynność tarczycy oraz autoimmunologiczne zapalenie tarczycy-Hashimoto.

Hashimoto jest chorobą spowodowaną przez układ immunologiczny organizmu. Dieta w problemach z immunologią jest niezwykle ważna. W przebiegu choroby obserwuje się charakterystyczne przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej (a-TPO) i tyreoglobulinie (a-TG), które produkowane są przez układ immunologiczny. Ich regularne wytwarzanie i obecność we krwi przyczynia się do stopniowego zaniku komórek pęcherzykowych gruczołu tarczowego oraz w rezultacie do jego niedoczynności na tle autoimmunologicznym.

Endokrynolodzy, czyli lekarze specjalizujący się w chorobach tarczycy, wskazują, iż najbardziej skuteczną metodą w walce z problemami z tarczycą jest zmiana sposobu odżywiania. Można dojść więc do słusznego wniosku, iż to nie lekarstwa mają ogromne znaczenie, a sposób w jaki dbamy o siebie i swoje zdrowie na co dzień!

Zadaniem diety w przebiegu chorób autoimmunologicznych jest przede wszystkim wyciszenie stanów zapalnych. Stany zapalne powodują m.in. takie elementy jak: tłuszcze trans (chipsy, frytki, tłuszcze utwardzane), brak snu,  długotrwały stres, problemy z metylacją, znaczna nadwyżka kwasów omega 6 nad omega 3 i 9, stres oksydacyjny, alkohol, nadmiar histaminy, alergie i nietolerancje pokarmowe.

Więcej o alergiach i nietolerancjach pokarmowych tutaj

Nadwrażliwości i nietolerancje pokarmowe

Składnikiem spożywczym, który negatywnie oddziałuje na pracę tarczycy jest gluten.

Przepisy na produkty bezglutenowe domowej roboty znajdziesz tutaj

Specjaliści radzą więc, aby ograniczyć spożywanie produktów, w których składnik ten się znajduje. W związku z tym z codziennego jadłospisu należy wyrzucić m.in. białe pieczywo, ciastka oraz makarony przygotowane z mąki białej a nawet pierogi.

Ponadto, pacjenci borykający się z problemami z tarczycą powinni wyeliminować produkty spożywcze, w tym również napoje, zawierające cukier. Składnik ten bowiem zaburza pracę narządu i tym samym go osłabia. Warto także zaznaczyć, iż jeśli endokrynolog zdiagnozował chorobę tarczycy u pacjenta, to zmiana stylu odżywiania musi nastąpić w trybie niemal natychmiastowym. Wiadomo, iż nie od razu pozytywna przemiana nastąpi, niemniej jednak jest ona niezbędna, aby zahamować postępowanie choroby. Przede wszystkim, należy skupić się na samym sposobie gotowania. Do smażenia i przygotowywania sałatek nie używamy znanego i lubianego oleju rzepakowego. Ten produkt bowiem zaburza proces wytwarzania, przez organizm, hormonu tarczycy. Do gotowania, smażenia i pieczenia najlepszym rozwiązaniem będzie domowej produkcji smalec lub masło klarowane.

Przepis na masło klarowane poniżej

Ghee czyli masło klarowane + przepis

Tarczyca i wegetarianizm

Dla tarczycy i wszystkich gruczołów endokrynnych niezwykle istotna jest podaż pełnowartościowego białka.

Więcej na temat białka tutaj

Kiedy bycie wege nie jest OK dla Twojego ciała? I po co Ci białko?

Istnieją związki, zwane goitrogenami, które mogą wpływać na metabolizm jodu, prowadząc do zmniejszenia jego stężenia w organizmie. To z kolei zaburza syntezę hormonów tarczycy i powoduje przerost gruczołu, tzw. wole. Stąd inna nazwa goitrogenów – substancje wolotwórcze. Goitrogeny występują głównie w roślinach z rodziny krzyżowych, takich jak kapusta, brukselka, jarmuż, kalafior, rzepa i kalarepa. Niekorzystne działanie powyższych warzyw jest tym silniejsze, im mniejsza jest podaż jodu w diecie. Poza bezpośrednim spożywaniem ich wraz z powyższymi warzywami do organizmu człowieka dostają się także wraz z mlekiem pochodzącym od krów karmionych paszą z przewagą roślin krzyżowych. Substancje pokarmowe hamujące aktywność tarczycy to także flawonoidy: genisteina i deidzeina znajdujące się w soi i strączkach.

Drugim zadaniem diety jest dostarczenie organizmowi wszystkich koniecznych substancji odżywczych.

Przy Hashimoto jedz:

Kwasy omega-3 – zwiększ ich ilość w diecie. Jedz ryby morskie, siemię lniane, orzechy włoskie.

Pełnowartościowe białko– niestety białka roślinne pochodzące ze strączków są niewskazane przy problemach z tarczycą. Konieczne jest codzienne spożywanie mięsa w różnej postaci; drób, wołowina, ryby, królik.

Naturalne probiotyki w kiszonkach pomogą wzmocnić florę bakteryjną jelit. 80% komórek odpornościowych znajduje się w jelitach i to one regulują odpowiedź immunologiczną.

Selen – jedz pestki dyni, siemię lniane, jajka, orzechy włoskie. Niedobór selenu zaburza tkankową przemianę T4 do T3 oraz funkcjonowanie peroksydazy glutationowej, enzymu który zapobiega uszkodzeniom oksydacyjnym tarczycy. Wpływ selenu na organizm jest zależny od podaży jodu. Wykazano, że odpowiednia suplementacja może zmniejszyć poziom przeciwciał any-TPO i anty-TG. Dzienne zapotrzebowanie na selen dla osoby dorosłej wynosi 55 μg/dobę. Wystarczy spożyć 2 orzechy brazylijskie, aby pokryć dobowe zapotrzebowanie na selen. Inne źródła pokarmowe selenu to łosoś, jaja kurze i kasza gryczana. W wybranych przypadkach klinicznych selen można suplementować (selenometionina). Jednak przed wprowadzeniem suplementacji warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, gdyż nadmierna podaż selenu jest toksyczna dla organizmu. Nadmiar selenu w organizmie może także nasilić wydalanie jodu z moczem.

Witaminę D3 – Do pokarmowych źródeł dostarczających witaminę D3 zalicza się tran i tłuste ryby morskie (śledź, łosoś, sardynka). Ponadto około 90% witaminy D3 syntetyzowane jest w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego. Ze względu na codziennie przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych i powszechne stosowanie filtrów przeciwsłonecznych synteza skórna jest niewystarczająca. Optymalne warunki do wytworzenia witaminy D3 panują w miesiącach od kwietnia do września, w godzinach 10.00–15.00.  Osobie dorosłej zleca się 1-2 tys. jednostek dziennie, szczególnie od października do kwietnia. Nie sposób tyle zjeść, konieczna jest suplementacja.

Witaminę B12, która jest w produktach zwierzęcych. Może być potrzebna suplementacja w przypadku znacznego jej niedoboru (częste u chorych na Hashimoto).

Cynk, podobnie jak selen, jest substancją o właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych, dlatego będzie wyciszał reakcje wynikające z autoagresji układu odpornościowego w obrębie tarczycy. Niedobór cynku skutkuje obniżeniem poziomu hormonów tarczycy oraz zwiększeniem poziomu przeciwciał anty-TPO i przeciwciał anty-TG we krwi. Dobowe zapotrzebowanie osoby dorosłej na cynk to 8-11 mg/dobę. Najlepszym źródłem pokarmowym w diecie są ostrygi, jednak w naszej strefie klimatycznej nie jest to produkt, który jest spożywany zbyt często. Inne źródła pokarmowe cynku to wątroba, pestki dyni, kakao. W przypadku niedoboru tego pierwiastka można rozważyć suplementację w dawce 10 mg/dobę w postaci np. siarczanu cynku.

Żelazo jest niezbędne w przemianie tyreoglobuliny do T4 i T3 przez peroksydazę tarczycową. Dlatego jego niedobór zmniejsza syntezę hormonów tarczycy. Niedobór żelaza występuje nawet u 60% osób z niedoczynnością tarczycy, a jego objawem może być niedokrwistość. Szczególnie narażone na niedobór żelaza są kobiety. W diecie osób z chorobą Hashimoto powinny znaleźć się łatwo przyswajalne źródła żelaza (hemowego), takie jak wątroba, mięso wołowe, jajka. Aby poprawić wchłanianie żelaza, należy spożywać produkty bogate w ten pierwiastek razem z produktami bogatymi w witaminę C, np. papryką czerwoną, porzeczką, natką pietruszki. Należy natomiast unikać spożywania jednocześnie produktów utrudniających wchłanianie żelaza, np. czerwone wino, herbata.

Błonnik konieczny do walki z zaparciami. Znajdziesz go np. w otrębach i płatkach owsianych a także burakach.

W miarę możliwości wybieraj żywność ekologiczną – ograniczysz w ten sposób wpływ pestycydów na pracę tarczycy.

Ogranicz:

Produkty zawierające laktozę i kazeinę.

Soję i produkty sojowe, np. tofu – wyeliminuj w początkowym etapie choroby. Po ustabilizowaniu poziomu hormonów możesz jadać niewielkie porcje.

Fasolę, groch, kukurydzę, orzeszki ziemne, orzechy piniowe, laskowe, słodkie ziemniaki, truskawki, szpinak. Można je jeść tylko w niewielkich ilościach po ustabilizowaniu choroby.

Brokuły, kapustę, kalafior, brukselkę, kalarepkę, jarmuż, chrzan, rzepę, rzodkiewki – do trzech razy w tygodniu (a początkowo, zanim chorobę ustabilizują leki, w ogóle wyłącz z diety). Warzywa gotowane na parze są mniej szkodliwe niż surowe. Surowe możemy jeść raz w tygodniu.

Węglowodany proste (ciastka, słodycze itp.) – szybko podnoszą poziom cukru we krwi, a Hashimoto często współwystępuje z cukrzycą i insulinoopornością. Wybieraj węglowodany złożone takie jak kasze.

Produkty przetworzone – zwiększają procesy zapalne w organizmie.

Pod kątem psychobiologii, tarczyca odpowiada za zarządzanie czasem w organizmie, ponieważ zarządza prędkością metabolizmu. Niedoczynność tarczycy jest związana z chęcią spowolnienia czasu, chęcią posiadania więcej czasu bo “nie nadążam”. Nadczynność tarczycy oznacza chęć przyspieszenia czasu, żeby już się coś wydarzyło. Warto spojrzeć, jaki jest nasz stosunek do czasu? 

W unormowaniu pracy tarczycy ważna jest zarówno praca na poziomie zmiany nawyków żywieniowych, jak i praca z postrzeganiem czasu oraz wprowadzenie umiarkowanej aktywności fizycznej.

W medycynie ajurwedyjskiej istnieją zioła wspomagające pracę tarczycy, jednak nie należy samemu eksperymentować z tym tematem. Lepiej zgłosić się do doświadczonej w tym temacie osoby.

Więcej o Ajurwedzie tutaj

Czym jest Ajurweda i jakie daje możliwości?

Warto wspomnieć o oczyszczaniu samej tarczycy, ponieważ tylko w ten sposób jej hormony będą prawidłowo wydzielane. Michał Tombak, rosyjski bioterapeuta sporządził recepturę na nalewkę z pestek jabłka, która silnie oczyszcza narząd ze szkodliwych substancji.

Przepis na nalewkę z pestek jabłka:

Do przygotowania nalewki będziemy potrzebować 40 pestek z jabłek, spirytusu i szklanej butelki.

  • Dokładnie pokrusz 40 pestek z jabłek, a następnie przesyp je do wysokiej, szklanej butelki
  • Pestki zalej 100 ml spirytusu
  • Szczelnie zamknij butelkę i odstaw na 7 dni w przyciemnione, chłodne miejsce.

Każdego dnia rozcieńcz siedem kropel nalewki w szklance wypełnionej do połowy wodą. Miksturę przyjmuj raz dziennie, 15 minut przed spożyciem posiłku.

Każdy przypadek jest inny i wymaga innego postępowania. Co ważne nie wystarczy wprowadzić jednego z powyższych zaleceń, ani zastosować jednego suplementu… Trzeba zająć się tematem całościowo. Dodatkowo choroby tarczycy są bardzo często konsekwencją długotrwałych, niekorzystnych nawyków żywieniowych. Nie jest łatwo zmienić utarte i wygodne szlaki samemu, a stosowanie restrykcyjnych diet na dłuższą metę rzadko się sprawdza. Jeśli zależy Ci na holistycznym podejściu i potrzebujesz wsparcia, napisz do nas qualitylife.pl@gmail.com

Autor

ANILA POPŁAWSKA